Marcin Rogaliński ur. około 1785 zm. 1855

Aktualizacja wpisu i wykresu: 6-IX-2019, H.
Spis treści:

DZIECIŃSTWO, MŁODOŚĆ
Drażniące jest, jak niewiele wiem o swym krewnym w linii prostej. Nie był nikim wielkim, więc nie odnotowano w annałach jego czynów. Nie wiem dokładnie, kiedy się urodził – kolejne dokumenty podają jego wiek, ale arytmetyka bezlitośnie wykazuje, że nie mógł mieć w 1814 roku 27 lat, a w 1824 – 30 lat. Dwa wieki temu dokładność skrybów była po prostu nieistotna.

Jean-Pierre Norblin - "Parobek krakowski", 1817

Jean-Pierre Norblin – „Parobek krakowski”, 1817

Urodził się więc Marcin między 1785 a 1786 rokiem. Trwają poszukiwania metryki. Dzięki niedawno odkrytemu dokumentowi zgonu wiem już, że narodziny Marcina odbyły się w miejscowości Turek, zaś jego rodzicami byli Antoni i Apolonia Rogalińscy – z zawodu młynarze.

ŚLUB
Nie dotarłam do aktu ślubu Marcina i Józefy. Mogę przypuszczać, że odbył się przed narodzinami dziecka w 1814 (w akcie urodzin syna wymieniony jako prawowity Marcin Rogaliński, parobek liczący lat 27, w Wolszycach zamieszkały, i okazał nam dziecię płci męskiej, które urodziło się w domu jego pod numerem pierwszym), może nawet w tej samej wsi Wojszyce (błędnie wymienionej w dokumencie), w parafii Bedlno.

Ale możliwe, że było całkiem inaczej.

Marcin Rogaliński był prostym człowiekiem, niepiśmiennym. Chyba wcześnie się ożenił, miał co najmniej ośmioro dzieci.

Trudno powiedzieć, jak brzmiało nazwisko panieńskie prapraprababci Józefy – co dokument to inna wersja. Borowska, Borowicz, Naborowska, Naboroska, Naborowicz… A może jeszcze inaczej? A może po prostu to również nie było ważne? Jeszcze nie było. Jedyny piśmienny – ksiądz – podczas ważnych uroczystości rodzinnych starał się poprawnie zapisać wszystkie dane, ale niepiśmienni uczestnicy wydarzeń nie byli w stanie go sprawdzić.

A we wsi i tak wszyscy wiedzieli, że to Marcinowa Józia.

Przełom XVIII i XIX wieku. Dokonany w 1793 II rozbiór Polski sprawił, że okolice Kutna znalazły się całkowicie pod panowaniem pruskim i weszły w skład nowo utworzonych prowincji Prus Południowych. Kutnowskie w całości weszło w skład departamentu łęczyckiego, a po III rozbiorze znalazło się w departamencie warszawskim.
Potem 1807 Księstwo Warszawskie, 1815 Królestwo Polskie…

Na zielono oznaczam swoich przodków, żółtym – linie boczne, biało-szare czworokąty to zmarłe dzieci. Czerwonym punktem program oznacza istniejące zdjęcie (tu: dokumentu)

W dokumentach widać różnice historyczne: na akcie urodzin syna Marcina Jędrzeja z 1814 roku parafia Bedlno należy do Gminy Bedlińskiej powiatu Orłowskiego w Departamencie Warszawskim. Trzy lata później, już po Kongresie Wiedeńskim (1815), kolejny syn Wawrzyniec odnotowany jest w tejże parafii Gminy Bedlińskiej w powiecie Orłowskim, ale w Województwie Mazowieckim.

gmina Bedlno w 2016 [fot. z FB]

gmina Bedlno w 2016 [fot. z FB]

ZAWÓD I PRACA
W 1814 3xpradziad Marcin miał 27 lat i był parobkiem* we wsi Wojszyce.
W 1817 tenże Marcin nadal był parobkiem*, choć dwie wsie dalej, w Tarnowie (wieś to była maleńka i zniknęła już z map). Parobek musiał iść tam, gdzie była robota.

DZIECI I DOMY
Rodzina się powiększała. Prawdopodobnie pierworodnym synem Marcina i Józefy Rogalińskich był Marcin Jędrzej urodzony w 1814 w Wojszycach,

Wawrzyniec urodził się w 1817 w Tarnowie koło Bedlna.

W 1820 w Wojszycach urodziła się słabowita córeczka, która po kilku miesiącach zasiliła grono aniołków (jak mawiał jeden mój znajomy). Wtedy rodzina przeprowadziła się do Goliszewa.

W 1821 roku Marcin miał co najmniej dwóch synów i ciężarną żonę. W lecie urodził się trzeci syn – Józef Kalasanty. Marcin radził sobie coraz lepiej, był już włodarzem* w Goliszewie.
W akcie urodzin Józefa Kalasantego świadkiem był nawet dziedzic dóbr Goliszewa – Hipolit Gamrat – taki pan, a jednak też niepiśmienny. Ale młody był, 24 lata zaledwie miał dziedzic. Po co im alfabet? Przecież i do czytania niewiele było.

W 1824 Marcin Rogaliński zapisany jest w akcie urodzin prapradziada Ksawerego (Xawery) jako kumornik* w Goliszewie zamieszkały. Ksawery został potem kowalem.

W końcu lutego 28.02.1833 na Kolonii Marianów koło Kołacinka urodziła się córeczka Józefa.

W 1835 przyszedł na świat kolejny syn blisko 50-letniego Marcina i niewiele młodszej Józefy – Teofil, początkowo wyrobnik, później robotnik fabryczny.

Około 1840 roku urodził się ostatni chyba syn Marcina – Apolinary Ryszard Rogaliński, który potem został szewcem.

Tu mieszkał i pracował w pierwszej połowie życia

Tu mieszkał i pracował w pierwszej połowie życia

W latach trzydziestych Rogalińscy przenieśli się spod Kutna pod Brzeziny, do Przecławia (między rokiem 1824 a 1843) – rodzina dziewięcioosobowa (Joasia zmarła jako niemowlę), ale sobie radzili i sześciu synów wychowali na ludzi.

Właściwie już wiem, że czterej synowie — Marcin-Jędrzej, Ksawery, Apolinary-Ryszard i Teofil — dożyli pełnoletniości, pozakładali rodziny, mieli swoje dzieci; nie mam pewności co do dwóch pozostałych synów — Wawrzyńca i Józefa-Kalasantego. Badania trwają.

W 1843 Marcin Rogaliński był świadkiem ślubu swego syna Ksawerego z mieszkanką Przecławia, Łucją z Jóźwików. Ślub odbył się w pobliskich Brzezinach, a Marcin był wtedy – jak zapisano w akcie ślubu – karbowym*, ale i gospodarzem w Przecławiu. Młody Ksawery mieszkał wówczas w Przecławiu przy rodzicach.

Zaczynał więc Marcin jako parobek, by po latach dorobić się gospodarstwa… Synów po kolei oddawał na naukę rzemiosł do dobrych majstrów i wychował ich rzetelnie.

ŚMIERĆ
Marcin Rogaliński zmarł dnia 25 marca 1855 roku. Przykro czytać, ale odkryty ostatnio akt zgonu brzmi następująco:

Działo się we wsi Dmosinie dnia dwudziestego dziewiątego Marca, Tysiąc Ośmset pięćdziesiątego piątego Roku, o godzinie dziesiątej rano –
Stawili się Paweł Anasiński lat czterdzieści i Paweł Rożniata lat pięćdziesiąt mający gospodarze we wsi Osinach zamieszkali i oświadczyli, że
w dniu dwudziestym piątym bieżącego miesiąca i roku o godzinie dziesiątej rano umarł Marcin Rogaliński, żebrak we wsi Osiny zamieszkały,
urodzony w mieście Turku lat ośmdziesiąt mający, syn Antoniego i Apollonii z nazwiska dziś niewiadomego, małżonków Rogalińskich młynarzy zmarłych,
zostawiwszy po sobie owdowiałą żonę Józefę z Naborowiczów.
Po przekonaniu się o zejściu Rogalińskiego, akt ten stawającym pisać nieumiejącym przeczytany, przez nas tylko podpisany został.
Xiądz Franc. Kostecki …

Akt zgonu Marcina Rogalińskiego z 1855 roku

Może to tylko nieporozumienie, może pisarz lub ksiądz się pomylili, pisząc, że Marcin zmarł jako żebrak? Niepiśmienni świadkowie nie mogli zajrzeć przez ramię piszącemu…

A może przyszły złe czasy i Marcin nie był w stanie utrzymać rodziny? Może wdał się w konflikt z dworem, ze szlachcicem, dla którego pracował? Nie był już młody, choć na pewno nie miał jeszcze 80 lat. Z moich obliczeń wynika, że zmarł, mając około 70 lat. To też słuszny wiek…

28 stycznia 1874 roku w Kołacinku zmarła wdowa, Józefa, która mieszkała tamże u syna Marcina Jędrzeja Rogalińskiego (1814-1888), ekonoma.

Pokrewieństwo:
Marcin Rogaliński to mój pra-pra-pra-dziadek w linii prostej po mieczu, czyli pra-pra-dziadek mego ojca i pradziadek jego ojca, a mego dziadka ojczystego.

*Parobek, włodarz, komornik, karbowy, gospodarz – zapraszam do objaśnień na stronie Profesje.

Miejscowości związane  Marcinem

Miejscowości związane z Marcinem

MIEJSCOWOŚCI i DOKUMENTY dotyczące Marcina Rogalińskiego
Bedlno, Bronowice, Brzeziny, Dmosin, Goliszew, Przecław, Tarnów k/Bedlna, Wojszyce

  • brak: między 1785 a 1794 – akt urodzin Marcina
  • brak: około 1810 – akt ślubu z Józefą (ur. około 1792, z domu: Borowska, Borowicz, Naborowska, Naborowicz)
  • 1814-11-05 – akt urodzin syna Marcina Jędrzeja, Wojszyce par. Bedlno (ożeniony z Rozalią z Gawlikowskich, zmarł przed nią w wieku 73 l. 9 m. w 1888 w Kołacinku, gmina Dmosin)
  • 1817-08-06 – akt urodzin syna Wawrzyńca, Tarnów par. Bedlno
  • 1820-01 brak: akt urodzin córki Joanny
  • 1820-07-18 – akt zgonu 6-miesięcznej córki Joanny, Goliszew parafia Łęki Kościelne
  • 1821-07-30 – akt urodzin syna Józefa Kalasantego, Goliszew parafia Łęki Kościelne
  • 1824-02-10 – akt urodzin syna Xawerego (mój prapradziadek), Goliszew parafia Łęki Kościelne
  • 1835 brak: akt urodzin syna Teofila (I żona Barbara z d. Frontczak, ślub 1858; II żona Ludwika z d. Przeradzka, ślub 1878)
  • 1840 brak: akt urodzin syna – Apolinary Ryszard (20-letni Apolinary ożeniony w 1860 z Angelą z Kozłowskich, 25-letnią wdową po Janie Gradysie)
  • 1843-02-22 – akt ślubu syna Ksawerego z Łucją z Jóźwików, I voto Gostyńską, Brzeziny (łódzkie) – świadek
  • 1853-09-18 – akt II ślubu syna Ksawerego z Marianną Pacholską, Bronowice
  • 1853-1858 – brak: akt śmierci Marcina
  • 1858 brak: akt ślubu syna Teofila z Barbarą Frączak (Frontczak), Dmosin
  • 1874-01-28 – akt śmierci Józefy Rogalińskiej, wdowy, Kołacinek

——————-

Wielce jest prawdopodobne, że Marcin i Józefa spoczęli na tym cmentarzyku w Kołacinku.


Cmentarz od XIX wieku znajduje się na lewo od szosy z Kołacina do Kołacinka, w kierunku na Łowicz

Czytaj o następnym pokoleniu: Xawery Rogaliński ur. 1824

317x
Print Friendly, PDF & Email
Podziel się